أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

94

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

الجموم است . در باغچه‌هايى كه در اطراف مياه مذكوره ساخته شده است هندوانه و خربزه و سبزيات [ - سبزىها ] متنوّعه حاصل شده و در بعضى از اين مياه كه مجارى آنها وسيع است زالوى بسيار ديده شده اهالى قراى متجاوره كه صيد آنها را اعتياد كرده‌اند صيدهاى خود را به شهر مكهء مشرفه آورده و مىفروشند . هواهاى مواقع مضيق و سويله نيز كه در ده ساعتى مكهء معظمه واقع و به يكديگر يك ساعت و نيم مسافت دارند بسيار لطيف و خوش است . در هريك از اينها ليموى شيرين و ترنج و موز و در باغچه‌هاى جبل كرا و طايف : انگور ، انار ، به ، انجير ، زردآلو ، شفتالو ، قيسى ، بادام ، گردو [ و ] توت سياه به دست آمده و در پنج و شش منزلى طايف هم مياه جارى و مزارع منبت و درختهاى بادام و ياسمين صحرايى و زيتون صحرايى و بيد موجود است . تنبيه در اراضى حجازيّه به اسم « لازيغ » رتيل يك حيوان زهردارى هست كه هر كس را نيش زند در ظرف سه چهار ساعت تلف مىشود . اين عنكبوت اگرچه در هر جايى هست ؛ ولى در وادى فاطمه زياد است . عابرين از اين نقطه بايد خيلى به احتياط باشند . پاهاى اين حيوان پشم آلود است ، در دهان او چهار عدد نيش سياه و سخت دو شاخه هست نسبت به قطر وجود او سمّش زياده و غالب است ، بدويدن آن انسان به اشكال مىرسد . معالجه حضرت ايزد همه را محافظت فرمايد . اگر حيوان مذكور كسى را نيش زند بايد بدون فوت فرصت آن محلّ را به آتش داغ كنند . چون سمّش در منتها درجه مؤثّر و مهلك است اگر اين طور نكنند احتمال رهايى نيست . انتهى . حيوان مذكور روزها را در ميان سنگها بوده و شبها را دوست دارد كه در روشنائى باشد . شب هركجا روشنائى باشد هرقدر ازدحام و جمعيّت هم باشد